کلمه Articicco از کلمه ایتاليایی Artichoke مشتق شده که بمعنی ميوه کاج می باشد و آرتيشو هم مانند  ميوه کاج است .آرتيشو برای رشد احتياج به آب و باران فراوان دارد .

آرتيشو گياهای است چند ساله درای ساقه ای راست که ارتفاع آن بحدود یک متر می رسد . برگهای آن پهن و دراز مانند برگهای کاهو است که برنگ سبز تيره است . در انتهای ساقه ميوه آن که بشکل ميوه کاج یا سيب فلس دار است مشاهده می شود .گلبرگهای آن ضخيم و گوشتی بوده و انتهای گلبرگها ضخيم تراست که مصرف خوراکی دارد .

برای خرید آرتيشو دقت کنيد که برگها باز نشده و سفت و سبز باشد . هنگاميکه برگهای آرتيشو قهوه ای است نشان دهنده کهنه بودن آن می باشد .

فصل آرتيشو معمولا ماههای فروردين و ادريبهشت ( آپریل و می )است.

گردو (Juglans regia)

گردو در ختي است زيبا و سايه افكن که بعنوان درخت زينتي بكار مي رود . اين درخت در مناطق معتدل دنيا رشد و پرورش مي يابد .

گلهاي نر و ماده روي يك پايه قرار دارند سنبله گلهاي نر بصورت آويخته است ولي گلهاي ماده آن بوضع قائم روي شاخه قرار دارد .

ميوه گردو ، گرد و در درون مغز قرار درد و در فاصله هاي پرده هاي نازکي قرار گرفته است . قشري که روي مغز گردو است سبز رنگ و کمي گوشتي مي باشد.

درخت گردو هنگاميكه به سن بيست سالگي مي رسد شروع به ميوه دادن مي کند و بالاترين باروري خود را در سنين پنجاه سالگي دارد .

از تمام قسمتهاي درخت گردو استفاده طبي به عمل مي آيد .

گشنیز (Coriangrum sativum)

گشنيز گياه بومي جنوب اروپا و مناطق مديترانه است . در بيشتر نقاط ايران نيز مي رويد . از زمانهاي قديم وجود داشته و حتي مورد مصرف مصري ها بوده است .

بقراط اين گياه را مي شناخته و براي درمان بيماريهاي مختلف از آن استفاده مي کرده است . در قرون وسطي ضعف جنسي را با گشنيز درمان مي کردند .

گشنيز گياهي است علفي و يك ساله ، برنگ سبز که ارتفاع آن تا 80 سانتيمتر نيز مي رسد . برگهاي آن به دو شكل ظاهر مي شود آنهائي که در قاعده ساقه وجود دارد بشكل دندانه دار و ديگري در طول ساقه که باريك و نخي شكل مي باشند .

قسمت مورد استفاده گياه ،ساقه و برگ و ميوه آن است . ميوه گشنيز گرد و برنگ زرد مي باشد . بوي تازه آن مطبوع نبوده و تقريبا بد بو است ولي بر اثر خشك شدن اين بو از بين رفته و خوشبو مي شود . حتي نام لاتين گشنيز از لغت يوناني Korio مشتق شده که به معني بد بو است . 

گلابی (Pirus communis)

گلابي درختي است که بلندي آن به حدود 10 متر مي رسد و بيشتر در مناطق سردسير و کوهستاني مي روید . اين درخت بومي مناطق جنوبي درياي خزر مي باشد .

ريشه گلابي عميق است برگهاي آن صاف و دندانه دارمي باشدگلهاي گلابي سفيد رنگ مايل به صورتي و بصورت خوشه اي است . ميوه درخت گلابي مخروطي شكل ، گوشتدار ، شيرين و يا ترش و شيرين و ترد است از تمام قسمتهاي گلابي مانند برگهاي جوان ،پوست ،ساقه  و ميوه آن استفاده طبي بعمل مي آيد .

گوجه فرنگی (Lycopersicum esculentum)

گوجه فرنگي از هزاران سال پيش وجود داشته است ولي البته باندازه يك گيلاس بوده است و کم کم در اثر پرورش درشت تر شده است .

وطن اصلي اين گياه آمريكاي جنوبي است . درقرن شانزدهم در کشور پرو به مقدر زياد کشت مي شده است .

در قرن هفدهم گوجه فرنگي به انگلستان و هلند راه يافت و چون بسيار گران بود فقط مردم ثروتمند مي توانستند از آن استفاده کنند و بنام سيب عشق معروف شد .

گوجه فرنگي در حال حاضر در تمام مناطق دنيا کشت مي شود و تقريبا در تمام فصول سال وجود دارد گوجه فرنگي انواع مختلف دارد و در حدود شانزده نوع آن در بازار بفروش مي رسد .

گوجه فرنگي را بايد هنگاميكه کاملا رسيده است از بوته چيد و مصرف کرد زيرا گوجه فرنگي نارس و سبز است و براي بدن مخصوصا کليه ها مضر است البته در کشورهاي صنعتي گوجه فرنگي را کال مي چينند تا هنگاميكه به مقصد مي رسد و يا در انبار مي رسد و قرمز مي شود . اگر گوجه فرنگي کاملا قرمز باشد ولي هنگاميكه آنرا باز مي آنند تخم آن سبز باشد نشانه اين است که گوجه فرنگي را کال چيده اند و بعدا رسيده است .

گوجه فرنگي گياهي است يكساله داراي شاخه هاي زياد که ارتفاع آن تا حدود يك متر مي رسد گلهاي آن زرد رنگ است که از کنار شاخه ها و يا ساقه آن بيرون مي آيد . ميوه آن گرد و يا تخم مرغي و برنگ زرد و يا قرمز ديده مي شود .

لوبیا (Phasaeolous vulgaris)

لوبيا گياهي است از تيره بقولات ، علفي و بالا رونده که بدور درختان و گیاهان ديگر مي پيچد . برگهاي آن سبز رنگ ، پهن ، بزرگ و نوك تيز است که شامل سه برگچه بشكل قلب مي باشد .

گلهاي آن سفيد مايل به زرد يا بنفش و ميوه آن باريك و غلاف مانند است که دانه هاي لوبيا در آن قرار دارد .

از پوست و دانه هاي لوبيا هنگامكيه لوبيا سبز است استفاده مي شود که بنام لوبياي سبز معروف است ولي هنگاميكه پوست غلاف سفت مي شود دانه هاي داخل آن بصورت لوبياي خشك که برنگ قرمز يا سفيد مي باشد مورد استفاده غذايي قرار مي گيرد .

سویا (Soja hispida Moench)

سويا قرنهاست که غذاي مردم آسيا مخصوصا چين بوده است و چيني آن را همراه با برنج بعنوان غذاي اصلي خود مصرف مي کنند . ايالات متحده آمريكا بزرگترين توليد کننده سويا مي باشد و تقريبا دو سوم محصول کل دنيا را توليد مي کند . سويا در ايران بنام (لوبيا روغني ) ،( لوبيا چيني ) سوژا و دانه سويا معروف است .

سويا گياهي است يكساله داراي ساقه پرشاخه ، برگهاي آن بيضي ، نوك تيز و سبز رنگ مي باشد . ميوه آن شبيه لوبيا است که در هر غلاف آن سه تا پنج دانه جدا از يكديگر وجود دارد . رنگ دانه سويا بر حسب انواع مختلف متفاوت است و برنگهاي زرد ، سفيد ،سياه ، خاکستري و خالدار ديده مي شود .

دانه سويا به بزرگي يك نخود کمي مسطح و گرد است . دانه سياه سويا بشتر در طب گياهي مصرف دارد ولي از دانه زرد رنگ آن بيشتر براي روغن گيري استفاده مي کنند . سويا بعلت داشتن پروتئين و مواد مغذي در تغذيه انسان بكار مي رود .

سويا از چين به نقاط ديگر دنيا راه يافته است و بطور وحشي در آن کشور وجود دارد .

سويا در حدود 3500 نوع مختلف دارد که هر کدام آب و هواي مخصوصي را مي خواهد .

لیمو ترش (Citrus limon)

نارگیل (Cocos nucifera)

نارگيل در حدود سه هزار سال پيش در جنوب آُسيا کشت مي شده است . در حال حاضر درخت نارگيل در تمام مناطق استوائي وجود دارد .

مردم اقيانس آرام نارگيل را بعنوان يك غذاي اصلي مصرف مي کنند و از تمام قسمت هاي اين درخت استفاده مي برند . ضرب المثلي در اين مناطق وجود دارد که مي گويد هر کس که درخت نارگيل مي کارد براي خودش و براي بچه هايش،لباس ،ظرف ،نوشابه ،غذا و خانه درست مي کند .

نارگيل معمولا از هندوراس ، پاناما و جمهوري دومينيكين به کانادا وارد مي شود .مقدر بسيار کمي نارگيل در فلوريدا توليد مي شود که به مصرف داخلي مي رسد نارگيل درختي است که بطور قائم بالا مي رود . ارتفاع آن به 30 متر و قطر تنه آن تا يك متر مي رسد.

برگهاي آن دراز و بطول 4 تا 5 متر و مرکب از چند برگچه باريك و دراز است . طول برگچه ها حدود يك متر مي باشد . رنگ ها سبز روشن است

ماميران کبير گياهي است چند ساله که ارتفاع آن تا يك متر مي رسد اين گياه بومي آسيا و اروپا مي باشد.

برگهاي آن برنگ سبز کبود و دندانه دار و گلهاي آن زرد رنگ و به صورت چتر مي باشد .

موز (Musa sapientum)

موز گياهي است علفي که مانند درختچه است . برگهاي آن بسيار بزرگ و پهن و گاهي تا 2 متر مي رسد .

گلهيا آن مجتمع و بصورت سنبله است ميوه آن ابتدا سبز و بعد از رسيدن برنگ زرد در مي آيد .

موز از چهار هزار سال قبل در هندوستان کشت مي شده است . در سال 1482 پرتغاليها موز را در سواحل گينه پيدا کردند و به جزائر قناري بردند و سپس بوسيله ميسيونر مذهبي اسپانيولي به نواحي حاره آمريكا برده شد و اکنون موز در تمام مناطق گرمسير دنيا کشت مي شود .

میخک (caryophillium aromaticus)

درخت ميخك بومي جزائر اندونزي و اقيانوسيه است و بعلت زيبايي خاصي که دارد امروز در بيشتر نقاط دينا بعنوان درخت زينتي پرورش داده مي شود . البته در مناطق سردسير اين گياه در گلخانه و گرم خانه نگهدري مي شود .در قديم الايام ميخك ادويه اي گران قيمت بوده که تنها پادشاهان و ثروتمندان مكي توانستند از آن استفاده کنند

ميخك درختي است کوچك و مخروطي شكل که برگهاي آن هيچ وقت زرد نمي شود ودر تمام طول سال سبز است . ارتفاع اين درخت تا 10 متر مي رسد . برگهاي آن نوك تيز و بيضوي و دم برگهاي آن قرمز رنگ است و به درخت زيبايي مخصوصي مي دهد.

گلهاي ميخك کوچك و مجتمع بصورت خوش هايي شامل 10 تا 25 گل مي باشد .

وجه تسميه اين درخت بدين دليل است که غنچه هاي خشك شده آن که کوچك و بطول يك سانتي متر است بشكل ميخ کوچك مي باشد .

نخود (Cicer arietinum)

نخود گياهي است يك ساله و از خانواده حبوبات که بلندي بوته آن به حدود 30 سانتيمتر مي رسد .

ساقه اين گياه پوشيده از تارهاي غده اي است . برگهاي آن مرکب از 13 تا 17 برگچه کوچك و دندانه دار مي باشد . گلهاي آن سفيد رنگ مايل به قرمز يا آبي بطور تك تك بر روي ساقه قرار درد . ميوه آن بصورت نيام و غلاف آن کوچك ،متورم و نوك تيز بطول 2 تا 3 سانتيمتر است که در آن يك دانه نخود به رنگ نخودي يا سياه قرار درد .

هلو (Amygdalus persica)

درخت هلو از قديم الايام در چين وجود داشته و از آنجا به نقاط ديگر جهان راه يافته است . درقرون وسطي از آن بصورت يك داروي گياهي استفاده مي شده است . برگ درخت هلو را براي بيماري صرع و سنگيني گوش، پوست درخت هلو را براي رفع بوي بد دهان و مغز هسته آنرا براي رفع سردرد و اختلالات دستگاه هضم،نقرس و رفع بيماريهاي ادراري بكار مي رود.

درخت هلو درختي است زيبا به بلندي تقريبا 5 متر که داراي شاخه هاي زيادي مي باشد.

برگهاي آن بيضي شكل و دراز و داراي کناره هاي اره اي است . گلهاي هلو زودرس هستند و قبل از باز شدن برگها ظاهر شده و منظره زيبايي به درخت مي دهد . گلهاي هلو برنگ صورتي ، قرمز يا سفيد مي باشد .

میوه هلو گرد و برنگ طلايي و سرخ که روي آنرا کرکهاي زيادي پوشانده است مي باشد . هسته هلو بسيار سخت است و درون آن مغز هسته قرار درد که تلخ است .

هندوانه (Citrullus vulgaris)

هندوانه گياهي است يكساله و يك پايه ساقه آن خزنده و پيچك دارد و برگهاي آن پهن با بريدگيهاي عميق مي باشد . گلهاي آن کوچك و زردرنگ است . ميوه آن گرد يا دراز پوست آن سبز رنگ و داخل آن قرمز مي باشد .

تخمه هندوانه بر حسب انواع مختلف آن ممكن است سياه ، قرمز ، سفيد و يا زرد باشد .

هویج (Daucus carota)

هويج گياهي است دو ساله داراي ريشه راست و ساقه بي کرك که نوع پرورش يافته آن در اکثر نقاط زمين کشت مي شود . قسمت مورد استفاده گياه هويج ،ريشه ،ميوه و تخم آن است .

اسفناج (Spinacia oleracea)

اسفناج گياه بومی ایران است و از اوائل قرن اول ميلادی کم کم به نقاط دیگر دنيا راه یافت . بطوریکه در تاریخ مسطور است اسفناج در قرن هفتم در چين و در قرن دوازدهم در اسپانيا کشت مي شده است . کشت اسفناج در سال 1806 در آمریکا شروع شد .

اسفناج گياهی است یکساله درای ساقه ای راست به ارتفاع نيم متر که برگهای آن پهن و نرم مثلثی شکل برنگ سبز می باشد . اسفناج نسبت به سرمای زمستان مقاوم است .

دو نوع اسفناج وجود دارد که بنام پائيزه و بهاره ناميده می شود . اسفناج بهاره در فصل بهار کاشته می شود و به اسفناج انگليسی معروف است . نوع پائيزه آن که به خاک بسيار غنی احتياج دارد در پائيز کاشته می شود . گلهای اسفناج برنگ سبز کمرنگ می باشد .

اسفناج چون درای مواد غذایی فراوانی است کشت آن امروز در تمام نقاط دنيا معمول است .

جو دوسر یا یولاف (sativa Avena)

جو دوسر از قديم الايام توسط مردم ژرمن و اسلاو کشت مي شده است . گياهي است يكساله که ارتفاع آن تا يك متر مي رسد ميوه آن خوشه اي و دراز و داراي غلافي دو سر مي باشد .

جو دو سر دو نوع مي باشد که بنام بهاره و پايئزه ناميده مي شود اين گياه علوفه خوبي براي حيوانات مخصوصا اسب است .

انبه (Mangifera indica)

انبه درختي است زيبا که ارتفاع آن تا 10 متر مي رسد . منشا انبه هند و مالزي و برمه مي باشد ولي هم اکنون در تمام مناق استوايي و حاره کشت مي شود . انبه از 4000 سال پيش وجود داشته است .

برگهاي اين درخت نيزه اي شكل ، گلهاي آن زرد يا قرمز رنگ و بصورت خوشه اي وجود دارد . ميوه آن که انبه يا منگو ناميده مي شود بيضوي شكل و داراي طعمي مطبوع و شيرين بوده و داراي هسته اي نسبتا بزرگ است . انبه در اوائل ماه مي مي رسد و تا اوائل سپتامبر موجود است .

بادام زمینی (Arachid)

بادام زميني گياه بومي برزيل بوده و از آنجا به نقاط ديگر دنيا راه يافته است .آب و هواي گرم براي کشت اين گياه مناسب مي باشد . بادام زميني گياهي است يكساله داراي ساقه اي راست که ارتفاع آن در حدود 30 سانتيمتر مي باشد . برگهاي آن مرکب از دو زوج برگچه است گلهاي آن دو نوع متفاوت برنگ زرد مي باشد که پس از تلقيح ، دم گل خم شده و به سطح خاك مي رسد و سپس بتدريج در خاك فرو رفته و ميوه در داخل خاك تشكيل مي شود .

ميوه بادام زميني بطول تقريبي 4 سانتيمتر است و داراي پوسته شكننده برنگ خاکستري مايل به زرد مي باشد .

بر روي پوسته يك تا سه برجستگي مشاهده مي شود که هر يك محل دانه ها را نشان مي دهد .

دانه بادام زميني تقريبا مانند فندق برنگ سفيد مايل به زرد بوده ولي تخم مرغي شكل است .پوسته نازکي دانه را پوشانده که برنگ قرمز قهوه اي است .

باقلا (Faba vulgaris)

باقلا گياهي است علفي و يك ساله که ارتفاع آن تا 80 سانتيمتر مي رسد . برگهاي آن متناوب و مرکب است که داراي برگچه هايي بشكل تخم مرغ مي باشد . گلهاي باقلا درشت و سفيد که داراي لكه هاي سياه و يا بنفش است . ميوه آن که همان باقلا است داراي غلافي پوشيده از کرك بطول تقريبا 12 سانتيمتر است .در هر غلاف تعدادي دانه قرار دارد . گل و شاخه گلدار ، ميوه و تخم باقلا مصارف طبي دارند .

شنبليله سبزي اصلي قورمه سبزي ، غذاي مطبوع ايراني است . اين گياه در نواحي مختلف ايران ، مصر  ، هند  ، الجزيره ، ايتاليا و اسپانيا مي رويد . شنبليله داراي مواد چرب  ، مواد نشاسته اي ، مواد ازته ، مواد فسفره و ماده اي بنام گونل لين مي باشد .

بلوط (Quercus)

بلوط درخت بومي در مناطق معتدل است و در ايران در جنگهاي کردستان ،لرستان و کهكلويه مي رويد . ارتفاع اين درخت در بعضي نواحي تا 50 متر و قطر تنه آن به 3 متر نيز مي رسد . برگهاي درخت بلوط پنجه اي و مانند انگشتان دست مي باشد . ميوه درخت بلوط که به نام بلوط معروف است مانند فندق بوده و در پياله اي جاي مي گيرد .

به (Cydonia)

به درخت کوچكي است که پوست ساقه و تنه آن قهو ه اي بوده و در اکثر نقاط اروپا ، نواحي مديترانه ، آسيا و آفريقاي شمالي مي رويد .

برگهاي آن پوشيده از کرك و صاف است . گلهاي آن درشت ، برنگ سفيد و يا صورتي و داراي پنج گلبرگ مي باشد . ميوه رسيده زردرنگ ، گرد و يا بشكل گلابي است و در سطح آن پوشيده از کرك بوده و داراي طعمي مطبوع ، شيرين و يا کمي ترش است .

پسته (Pistaca)

پسته درخت دوپايه اي است که ارتفاع آن به حدود پنج متر مي رسد و بحالت خودرو در ايران و افغانستان مي رويد .

برگهاي درخت پسته متناوب و مرکب از 2 يا 3 برگچه نوك تيز با يك برگچه انتهايي است و برنگ سبز روشن مي باشد . گلهاي آن خوشه اي است گل نر آن فاقد گلبرگ است .

پرتقال (Citrus sinensis)

پرتقال درخت کوچكي است داراي برگهاي سبز و گلهاي سفيد پوست پرتقال نارنجي رنگ ، کمي ناصاف و میوه آن بسته به انواع مختلف شيرين و ترش ، زرد رنگ و يا قرمز مي باشد .

پرتقال يكي از قديمي ترين ميوه هايي است که بشر از آن استفاده مي کرده است و در حدود 500 سال قبل از ميلاد مسيح کنفوسيوس از آن نام برده است .

در حال حاضر بيشتر از 200 نوع پرتقال در آمريكا کشت مي شود و آمريكا نصف کل محصول پرتقال دنيا را توليد مي کند .

پرتقال اوليه ، کوچك ، تلخ و پر از هسته بوده است که در اثر تربيت مهندسي ژنتيكي و همچنين انتخاب نوع بهتر و کود کافي درشت تر و شيرين تر شده است .

پرتقال ابتدا از چين به هندوستان برده شده و سپ ساز آنجا به نقاط ديگر دنيا راه يافت .

تخم کتان (usitatissimum Linum)

امروزه گياه کتان در منطقه وسيعي از اروپا و آسيا مي رويد . از اين گياه استفاده هاي زيادي بعمل مي آيد . از الياف آن براي بافتن پارچه استفاده مي شود . پارچه کتان براي البسه مخصوصا در تابستان نوعي مناسب بشمار مي رود .

کتان گياهي است که از قديم الايام شناخته شده و بكار ميرفته است . حتي پرورش آن در مصر در حدود پنج قرن قبل از ميلاد مسيح معمول بوده است .

تمبر هندی (indica Tamarindus)

تمبر هندي که از Hindi Tamaria  مشتق شده و به معناي ميوه هندي مي باشد . تمبر هندي درختي است  بلند که منشا آن از هند و آفريقاي شمالي بوده است ولي امروزه در بيشتر مناطق گرمسير دنيا پرورش مي یابد.

توس (Betula alba)

نام دیگر آن غان است.

غان درختي بسيار زيبا است که ارتفاع آن تا 30 متر مي رسد . عمر آن دراز و حدود 100 سال است . اين درخت بومي در قسمت هاي بالاي نيم کره شمالي (اروپا ، آمريكاي شمالي ) وجود دارد . در ايران اين درخت بصورت خودرو در جنگل هاي چالوس مي رويد .

برگ هاي درخت توس بشكل لوزي ، نوك تيز و دندانه داراست . ميوه آن بصورت شاتوت دراز مي باشد که نر آن در پائيز و ماده آن در بهار ظاهر مي شود . پوست تنه اين درخت سفيد رنگ بوده که در سن بيست سالگي بصورت نوارهايي شبيه کاغذ از آن جدا مي شود .

جعفری (Petroselinum sativum)

جعفري گياهي است علفي ، دوساله و معطر که ارتفاع آن تا 70 سانتيمتر مي رسد . برگهاي آن برنگ سبز تيره و داراي بريدگي هاي لوزي يا مثلث شكل با تقسيمات فرعي است .

گلهاي جعفري کوچك برنگ مايل به سبز و بصورت چتر می باشد ميوه آن کوچك به درازاي 2 ميليمتر و به قطر يك ميليمتر و داراي بوئي معطر است.

جو (Hordeum vulgare)

جو گياهي است علفي و يكساله که ارتفاع آن بسته به انواع مختلف آن تا يك متر مي رسد . برگهاي آن متناوب و باريك و دراز و به رنگ سبز تيره مي باشد .

جو از نظر کاشت به دو دسته تقسيم مي شود : جو بهاره و جو پائيزه .

جو بهاره در بهار کشت مي شود و احتياج به سرماي زمستان ندارد و قبل از زمستان دانه مي دهد در حاليكه جو پائيزه در پائيز کشت مي شود و محتاج سرماي زمستان است .

خرما (Phoenix dactylitera)

خرما ميوه اي بسيار قديمي است و نام آن در کتاب مقدس 42 بار تكرار شده است . اين ميوه پرخاصيت براي مردم كشورهاي اروپايي و آمريكايي تا حدي ناآشنا است و آنرا فقط در کيك و شيريني مصرف مي کنند ولي در خاورميانه و مخصوصا در کشورهاي عربي بعنوان يك غذاي اصلي بكار مي رود .

يهوديان معتقدند درخت خرما در فلسطين و يا اسرائيل امروزي بفراواني وجود داشته است بطوريكه در ناحيه بين درياي گاليله و درياي مدره جنگل بزرگي از درخت خرما بوده است .

مسلمانان معتقدند که حضرت محمد (ص) اين درخت را خلق کرده اند . در ديانت مسيح ، برگ درخت خرما سنبل و نشانه شهادت و روح شهدائي است که در راه ديانت حضرت مسيح جان باخته اند .

چای کوهی (Hypericum perfratum)

چاي کوهي بمقدر زياد در آمريكا و اروپا پرورش مي يايد و معمولا بصورت خودرو در ميان مزارع گندم و ذرت يافت مي شود . چاي کوهي در اروپا و آمريكا بنام سنت جونز شهرت درد و مدتي است که بسيار معروف شده و تقريبا براي هر بيماري بكار ميرود .

جالب است بدانيد که روغن چاي کوهي براي مدت سه قرن در انگلستان تنها داروي زخم ها بوده است . چاي کوهي در ايران در دامنه کوههاي البرز ،کرج ،چالوس و مازندران و نقاظ غرب ايران به حد زياد مي رويد .

در اروپا نانوائيها اين گياه را خوب مي شناسند زيرا کمي از آنرا به نان اضافه مي کنند که نان را بهتر و خوش طعم تر مي کند .

گلهاي چاي کوهي برنگ سفيد يا زرد مي باشند که در بالاي ساقه بصورت مجتمع بچشم مي خورد . اين گلها آمي معطر و داراي بوي مخصوصي مي باشد . ميوه چاي کوهي بشكل کپسول است .

خاکشیر (Descurainia sophia)

خاکشير گياهي است علفي يكساله يا دو ساله که ارتفاع ساقه آن تا يك متر نيز مي رسد . پائين گياه کرك دار است در حاليكه بالاي آن بدون کرك مي باشد .

تخم اين گياه که همان خاکشير است ريز و کمي دراز و معمولا به دو رنگ وجود دارد يكي از آنها قرمز که داراي طعم کمي تلخ است و ديگري برنگ قرمز تيره مي باشد .

ختمی (officinalis Althaea)

ختمي گياه بومي مناطق شرق مديترانه است .

گياهي است علفي و چند ساله که ارتفاع آن به حدود 2 متر مي رسد ساقه آن از کرکهاي ريز که به رنگ خاکستري مي باشد پوشيده شده است .

برگهاي ختمي دندانه دار ، پهن و مانند قلب مي باشد . گلهاي آن درشت به رنگ سفيد مايل به قرمز يا ارغواني است که بصورت دسته هاي سه تايي در اواخر تابستان ظاهر مي شود .

ختمي به علت داتشن گلهاي زيبا به صورت گياه زينتي در باغچه ها کاشته مي شود . تمام قسمتهاي اين گياه استفاده طبي دارد .

دارچین (zelanicum Cinnamomum)

دارچين از قديم الايام در دنيا بكار مي رفته است در مصر حتي قبل از ساختمان اهرام ثلاثه مصر براي درمان امراض مختلفه مصرف مي شده است .

شوید(Aniethum graveolens)

گیاه شناسی

شويد گياهي است يكساله يا دوساله که گاهي ارتفاع آن به يك متر نيز ميرسد . ريشه آن راست و مخروطي شكل و سفيد است . اين گياه در اکثر نقاط دنیا منجمله قسمتهاي جنوب اروپا ،مصر ،آمريكا و چين پرورش داده مي شود .

ميوه شويد بيضوي ،مسطح و به طول 4 ميليمتر و عرض 3 ميليمتر است . رنگ آن قهوه اي روشن و در سطح آن برجستگيهايي برنگ زرد و در کناره هاي آن لبه بال مانندي به رنگ زرد روشن ديده مي شود .

عناب(Polygonum aviculare)

گیاه شناسی

عناب درختي است که ارتفاع آن تا 8 متر مي رسد نوعي از اين درخت مستقيم و باريك است و نوعي ديگر بصورت کج و معوج بالا مي رود .

عناب بومي مناطق گرمسير است کشت آن در شمال آفريقا ،جنوب اروپا و نواحي مديترانه رواج درد .

برگهاي اين درخت کوچك ، زيبا ، شفاف ،متناوب و دندانه دار است . گلهاي آن کوچك و برنگ سبز مايل به زرد مي باشد. ميوه اين درخت که عناب ناميده مي شود برنگ قرمز و بشكل تخم مرغ وداراي يك هسته است .

قاصدک(Taraxacum officinale)

گیاه شناسی

که ساقه آن بارتفاع 40 سانتي متر مي رسد .

اين گياه داراي رشه اي است برنگ قهو ه اي مايل به زرد که پر از شيرابه سفيد رنگي مي باشد .

در انتهاي ساقه گل آن قرار درد . برگهاي گل قاصدك سبز رنگ و بريدگيهاي مثلث شكل و نوك تيزدارد و بر روي سطح زمين مي باشد .

گل قاصدك در وسط چمن ، حاشيه شوره زار ، کنار جاده ها و اراضي باير و بطور کلي در همه جا مي رويد و شايد دليل آن اين است که طبيعت مي خواهد به انسان بگويد که درهر نقطه اي زندگي مي کند احتياح به اين گياه دارد و هنگاميكه آنرا با وسائل مكانيكي و شيميايي از بين مي بريد دوباره بعد از چندي سر از خاك بيرون مي آورد .

قهوه(Coffea arabica)

فلوس(Fistula Cassia)

معرفی و گیاه شناسی

 فلوس درختي است به ارتفاع 10 تا 15 متر که به حالت خودرو در بشتر نقاط گرمسير دنيا مانند آفريقا ، هند و جنوب مي رويد . فلوس در بعضي از نواحي ايران به نام خرنوب هندي و خيار شنبر نيز معروف است .

معرفی و گیاه شناسی :

کنجد گياهي است يكساله با ارتفاع حدود يك متر که قسمت انتهايي ساقه آن پوشيده از کرك است . برگهاي آن يبضي ، باريك و نوك تيز است . گلهاي آن برنگ سفيد و يا قرمز بطور تك تك در کناره برگ هاي قسمت انتهايي ساقه ظاهر مي شود .

ميوه اين گياه بصورت کپسول و محتوي دانه هاي کوچك و مسطح و بيضوي است که دانه کنجد ناميده مي شود و قسمت مورد استفاده اين گياه است .

وطن اصلي کنجد هندوستان است که از آنجا به نقاط ديگر دنيا راه يافته است . در حال حاضر چين بزرگترين توليد کننده کنجد در دنيا مي باشد . هندوستان و حبشه از نظر توليد بعد از چين قرار دارند . در ايران نيز مقدري کنجد توليد مي شود که بيشتر آن به مصرف تهيه روغن و حلوا مي رسد.

کوشاد(Gentiana Lutea)

معرفی و گیاه شناسی :

 چون اولين بار پادشاه روم بنام جنتيوس که در سالهاي  ۱۸۰-۱۶۷ قبل از ميلاد حكومت مي کرد بوسيله اين دارو شفا يافت نام آنرا جنتيانا گذاشتند .

گریپ فروت(Citrus paradisi)

دليل اينكه اين ميوه را گريپ فروت مي نامند این است که ميوه آن مانند انگور بصورت جمعي تا دوازده تا بر روي شاخه مي رويد .

درخت گريپ فروت به اندازه درخت پرتقال و ارتفاع آن تا 12 متر مي رسد برگهاي آن سبز و گل آن سفيد است . ميوه گريپ فروت درشت تر از پرتقال و پوست آن هنگاميكه رسيده باشد نازك و برنگ زرد روشن است. اگر در چيدن گريپ فروت تاخير شود پوست آن کلفت شده و قسمت سفيدي زير پوست ضخيم مي شود و مقدري از آب خود را از دست مي دهد .اگر گريپ فروت رسيده بود  طعم آن ترش و شيرين و کمي تلخ مي باشد . نوعي از گزيپ فروت که در شمال ايران مي رويد چون داخل آن قرمز رنگ است به آن توسرخ مي گويند .

گريپ فروت در حال حاضر در چين ، هند ، خاورميانه و در ايران هم در شمال و هم جنوب پرورش داده مي شود.گريپ فروت در تمام طول سال در بازار وجود دارد ولي فصل آن از ژانويه تا مي مي باشد .

جالب است که بدانيد آمريكا 97 % مصرف گريپ فروت دنيا را دارد و تنها ايالت فلوريدا و تگزاس باهم 90 % گريپ فروت آمريكا را توليد مي کنند .

گیاه دم اسب(Horsetail)

دم اسب گياهي است که از 270 ميليون سال پيش در روي زمين وجود داشته است و بعنوان گياه داروئي در اروپا و چين بكار رفته است .

دم اسب چون داراي مقدر زيادي سيليس مي باشد بنام سيليس Silica نيز معروف است .   دم اسب دو نوع ساقه هوايي دارد .ساقه اي که برنگ قرمز است و در اوائل بهار ظاهر مي شود و ديگري ساقه نازا که برنگ سبز بوده و بعد از آن رشد مي کند و مصرف طبي دارد .

دم اسب در کشورهاي اروپا ، آسيا و ارتفاعات هيماليا و شمال ايران بطور خودرو مي رويد.

سیر (sativum Allium)

سير گياهي است علفي و دائمي که ساقه آن تا ارتفاع 40 سانتيمتر نيز مي رسد . قسمت زير زميني آن متورم و مرکب از 5 تا 12 قطعه و محصور در غشاهاي نازك و ظريف برنگ خاکستري مايل به سفيد مي باشد.برگهاي آن باريك و نواري شكل برنگ سبز تيره و گلهاي آن کوچك و صورتي رنگ که بصورت يك چتر در انتهاي ساقه ظاهر مي شود .

نام سير در کتاب مقدس آمده ست و در مصر قديم براي موميائي مردگان و خوش طعم کردن غذاها بكار مي رفته است . مردم در اروپا و اسپانيا از قبل از ميلاد مسيح آنرا مي شناختند و از آن استفاده مي کردند .بقراط پدر علم طب در نوشته هاي خود از خواص آن ياد کرده و يكي ديگر از دانشمندان قديم 61 خاصيت مختلف براي سير قائل شده است.

صبر زرد(Aloe vera)

معرفی و گیاه شناسی

صبر زرد يكي از گياهاني است که قبل از ميلاد مورد مصرف مردم بوده است . آلئوپاترا ملكه مصر پوست خود را هر روزه با آن ماساژ مي داد که از شر آفتاب مصر در امان باشد و حتي مصريان آنرا براي موميائي مدرگان خود بكار مي بردند . در کتاب مقدس نام اين گياه بكرات آمده است .

صبر زرد فاقد ساقه بوده و لي برگهاي آن دراز و تا ارتفاع 30 سانتيمتر مي رسد . گلهاي اين گياه برنگ زرد

مي باشد که در انتهاي ساقه اي که از وسط برگها خارج مي شود مي رويد .

گزنه(Urtica dioica)

معرفی و گیاه شناسی

گزنه گياهي است که از دوران ماقبل تاريخ نيز وجود داشته و مردم آن زمان از آن براي تغذيه استفاده مي کردند و از خواص درماني آن اطلاع داشته اند .جالينوس حكيم که در قرن دوم ميلادي زندگي مي کرده آنرا براي رفع سرماخوردگي و بيماری دستگاه تنفسي بكار مي برده است .

مارچوبه(Asparagus officinalis)

معرفی و گیاه شناسی

مارچوبه گياهي است علفي و چند ساله که ارتفاع آن تا چند متر مي رسد و داراي شاخه هاي نسبتا چوبي و صاف مي باشد .برگهاي آن فلسي شكل بوده که از کنار آنها شاخه هايي باريك و دراز و سبز رنگ بصورت دسته هاي 3 تا 8 تائي خارج مي شود .به علت زيبا بودن اين گياه را بصورت تزئيني در باغچه ها مي کارند مار چوبه را در اوائل پائيز مي چينند .شاخه هاي مارچوبه تازه راست و نرم بوده و نوك آن نبايد باز شده باشد و اگر فلسهاي نوك آن باز باشد نشانه اين است که گياه مدت زيادي مانده و کهنه شده است.

معرفی و گیاه شناسی

اين گياه پايا و علفي است که ريزوم آن ساقه هاي هوائي مانند برگ بهم پيچيده گاهي تا ارتفاع 4 متر خارج مي شود.يك يا دو ساقه گل دهنده از قاعده ساقه هاي هوائي خارج مي شود که داراي گل هاي کوچك برنگ سفيد يا سبز روشن مي باشد.ميوه هل بيضي شكل ، مانند قلب و برنگ زرد يا سبز روشن بطول ۱تا ۲ سانتيمتر است . دانه هاي معطر و مطبوعي برنگ قهو هاي ماي به قرمز در آن وجود دارد آه به مصرف اد.يه و خوشبو آردن مشروبات و غذاها می رسد.

با در شبی(Dracocephalum moldavica)

زیره سیاه اروپایی(Carum carvi)

زرشک(Berberis Vulgaris)

به لیمو(Lippia citriodora)

گل همیشه بهار(Calendula officinalis)

مرزنجوش بستانی(Origanum majorana)

مریم گلی(Salvia officinalis)

شابیزک (Atropa belladonna)

بنگ دانه (Hyoscyamus niger)

زوفا (Hyssopus officinalis)

 يكي از قديمي ترين گياهان دارويي است كه در آثار تئوفراست، بقراط و ديوسكوريد آمده است گياهي چند ساله و خشبي با ارتفاع 40 تا 70 سانتي متر داراي برگ هاي باريك و كوچك كه به صورت متقابل بر روي ساقه اي چهار گوش قرار دارند. هر بوته داراي انشعابات فراوان ساقه است كه گل هاي آبي، سفيد ، يا صورتي رنگ در كنار برگ ها ظاهر مي شوند. ميوه آن يك فندقه اي چهار قسمتي است كه بذور سياه رنگي در آن وجود دارد. تمام قسمتهاي اين گياه بويي معطر و مزه گس و گاهي تلخ دارد.

آنیسون یا بادیان رومی(Pimpinella anisum)

سداب(Ruta grareolens)

بادرنجبويه (گل حنا، بلسان، ترنجان)

گاوزبان(Borago officinalis)

افسنطین(Artemisia absinthum)

گشنیز(Coriandrum sativum)

گل راعی(Hypericum Perforatum)

اسفرزه(Plantago psyllium)

علف لیمو(Cymbopogon spp)

سنبل الطيب یا علف گربه(Valeriana officinalis)

گلرنگ(Carthamus tinctorius)

گلپر(Heracleum persicum)

گل انگشتانه(Digitalis Lanata)

ترخون (تلخون)

مرزه(Satureja hortensis)

زيره سياه ايراني(Bunium persicum)

زيره سياه ايراني گياهي است چند ساله با ارتفاع تقريباً 60 سانتي متر، داراي ريشه غده اي سياه رنگ، ساقه تو خالي، برگ هاي سبز رنگ با بريدگي بسيار كه به صورت نوار نخ مانندي درآمده اند. معمولاً برگ هاي پايين شامل دو بار تقسيمات شانه اي عميق داراي دمبرگ و برگ هاي بالايي بدون دمبرگ و داراي قطعات سيخك مانند مي باشند.گل ها به رنگ سفيد يا كرم رنگ كه در انتهاي ساقه هاي اصلي و فرعي به صورت چتر مركب ظاهر مي شوند.گرده افشاني توسط حشرات صورت مي گيرد. ميوه اش به شكل فندقه دو قسمتی است. B. persicum فراوان ترين گونه مي باشد. در كاوش هاي باستاني در شهر سوخته زابل مشخص شده است كه مردم آن در پنج هزار سال پيش زيره سياه را مي شناختند.